Toch worstelen veel mensen met onzekerheid. Misschien herken je het gevoel dat je niet goed genoeg bent. Of dat je twijfelt aan jezelf nog voor je begonnen bent. Je wil het graag anders, maar weet niet goed hoe.
In dit artikel lees je wat zelfvertrouwen is, hoe je het kunt opbouwen en op welke manier Intra Extra je daarbij kan helpen.
Wat is zelfvertrouwen?
Zelfvertrouwen betekent dat je gelooft in je eigen mogelijkheden. Niet dat je alles perfect kan, maar dat je erop vertrouwt dat je met uitdagingen kan omgaan.
Mensen met een gezond zelfvertrouwen:
- durven hun mening geven
- kunnen fouten maken zonder zichzelf volledig af te breken
- laten zich minder leiden door wat anderen denken
- herstellen sneller na tegenslagen
Zelfvertrouwen betekent dus niet dat je nooit onzeker bent. Het betekent dat onzekerheid je niet volledig tegenhoudt.
Hoe herken je een laag zelfvertrouwen?
Een laag zelfvertrouwen kan zich op verschillende manieren tonen:
1. In je gedachten
- “Ik kan dit toch niet.”
- “Anderen zijn beter dan ik.”
- “Als ik een fout maak, is het een ramp.”
- Veel piekeren over wat anderen denken
2. In je gevoelens
- Snel onzeker of gespannen zijn
- Je klein voelen in sociale situaties
- Moeite hebben met complimenten
3. In je gedrag
- Uitstellen of vermijden
- Jezelf voortdurend vergelijken
- Moeite hebben om ‘nee’ te zeggen
- Perfectionistisch worden uit angst om te falen
Vaak ontstaat er een vicieuze cirkel: je twijfelt, je vermijdt en daardoor mis je succeservaringen. Maar met kleine stappen kun je dit doorbreken en je zelfvertrouwen laten groeien.
Hoe ontstaat een laag zelfvertrouwen?
Zelfvertrouwen groeit door ervaringen. Wanneer je positieve ervaringen opdoet, groeit je vertrouwen. Wanneer je veel kritiek krijgt of negatieve ervaringen meemaakt, kan dat je zelfbeeld aantasten.
Mogelijke oorzaken zijn:
- Een kritische of veeleisende omgeving
- Pesten of afwijzing
- Perfectionisme
- Vergelijking met anderen
- Negatieve overtuigingen over jezelf
Belangrijk om te weten: een laag zelfvertrouwen zegt niets over jouw waarde als persoon. Het komt vaak door bepaalde ervaringen hoe je geleerd hebt naar jezelf te kijken.
8 stappen om meer zelfvertrouwen te krijgen
Zelfvertrouwen groeit niet van de ene op de andere dag. Het ontstaat door kleine, bewuste stappen die je helpen om anders te denken, voelen en handelen. Deze 8 stappen kunnen je op weg zetten:
1. Word je bewust van je zelfspraak
Let eens op de manier waarop je tegen jezelf praat. Ben je streng en kritisch, of juist mild en ondersteunend? Veel onzekerheid ontstaat door negatieve innerlijke woorden zoals: “Ik kan dit niet” of “Anderen zijn beter dan ik.”
Probeer je innerlijke stem zachter te maken. Stel jezelf vragen zoals: Zou ik dit ook tegen een vriend zeggen?
2. Focus op je sterktes
Zelfvertrouwen groeit als je oog hebt voor wat je wel kan. Sta even stil bij jouw kwaliteiten en talenten.
- Waar ben je trots op?
- Welke uitdagingen heb je al overwonnen?
- Welke persoonlijke eigenschappen helpen je vooruit?
3. Durf kleine uitdagingen aan
Zelfvertrouwen ontstaat door ervaring. Wachten tot je je helemaal zeker voelt, werkt meestal niet. Begin met kleine stappen buiten je comfortzone:
- Iets zeggen in een groep
- Een taak waar je tegenop ziet gewoon beginnen
- Een idee delen op het werk of met vrienden
Elke keer dat je het probeert, zelfs als het spannend is, groeit je vertrouwen stukje bij beetje.
4. Laat perfectionisme los
Perfectie bestaat niet. Wie altijd alles perfect wil doen, voelt vaak meer onzekerheid. Fouten maken betekent niet dat je faalt, het betekent dat je leert.
Probeer jezelf toe te staan om dingen niet perfect te doen. Het resultaat is vaak beter dan je verwacht en je voelt minder druk.
5. Stop met vergelijken
Vergelijken met anderen gebeurt snel, maar je ziet meestal alleen hun successen en niet de obstakels die zij hebben overwonnen. Daardoor vergeet je soms wat jij al hebt bereikt. Focus daarom op je eigen weg en vier de stappen die jij al hebt gezet.
6. Zorg goed voor jezelf
Een gezonde geest zit vaak in een gezond lichaam. Genoeg slaap, beweging en ontspanning helpen je veerkrachtiger te worden en stress te verminderen.
Zelfvertrouwen groeit ook door kleine momenten van rust:
- ademhalingsoefeningen
- mindfulness
- korte wandeling
7. Oefen met grenzen stellen
Durf ‘nee’ te zeggen en geef ruimte aan je eigen behoeften. Grenzen stellen is een kracht, geen egoïsme. Door duidelijk te zijn over wat je wel en niet wilt, merk je dat je zelfvertrouwen groeit.
8. Wees geduldig
Zelfvertrouwen groeit langzaam. Sommige dagen voel je je sterker, andere dagen twijfel je weer. Dat is volkomen normaal.
Blijf jezelf aanmoedigen en vier kleine overwinningen. Elke stap vooruit, hoe klein ook, telt mee.
Wanneer is extra ondersteuning helpend?
Soms merk je dat je ondanks je inspanningen blijft vastzitten in dezelfde patronen. Dat je zelfkritiek blijft overheersen. Of dat je onzekerheid je belemmert in werk, relaties of sociale situaties.
Een laag zelfvertrouwen kan op termijn leiden tot:
In dat geval kan het helpen om samen met een Intra Extra psycholoog te bekijken waar je onzekerheid vandaan komt en hoe je die stap voor stap kan doorbreken.
In begeleiding kijken we niet alleen naar wat moeilijk loopt, maar vooral naar jouw krachten en mogelijkheden. Door anders te leren denken, voelen en handelen, kan je opnieuw meer vertrouwen ervaren in jezelf.
Welke soort therapieën zijn er?
Afhankelijk van jouw hulpvraag en persoonlijke voorkeur wordt samen bekeken welke aanpak het meest aangewezen is. Enkele therapievormen die vaak helpend zijn voor meer zelfvertrouwen:
- Oplossingsgerichte therapie:
vertrekt vanuit jouw doelen en competenties. De focus ligt op wat werkt en op het zetten van haalbare stappen richting verandering. - Gedragstherapie:
leert je negatieve denkpatronen te herkennen en nieuwe, positieve gewoontes te ontwikkelen en in te oefenen. - ACT (Acceptance & Commitment Therapy):
helpt je anders omgaan met twijfels en onzekerheden. Je leert hierbij te handelen in lijn met jouw waarden en enkel energie te steken in datgene wat je daadwerkelijk veranderen kan. - Mindfulness:
wordt ingezet om spanning te leren reguleren en meer bewust om te gaan met zelfkritische gedachten. - Autogene training:
een oefenprogramma voor ontspanning en lichaamsbewustzijn. Voor meer innerlijke rust en controle over je reacties. - Wandeltherapie:
combineert gesprek met beweging in de natuur om meer helderheid te verkrijgen in je denken.
Het aanbod van Intra Extra omvat daarnaast ook:
Zo kan je op verschillende manieren en in je eigen tempo werken aan meer zelfvertrouwen.
Klaar om je zelfvertrouwen te laten groeien?
Samen kijken we naar jouw krachten en mogelijkheden, zodat je stap voor stap meer vertrouwen in jezelf opbouwt. Neem contact met ons op en start jouw traject naar meer zelfvertrouwen.